Zonsondergang: je zou zeggen dat het niet zo speciaal is. Het gebeurt elke dag, een heel jaar lang. Soms op een iets spectaculairdere wijze dan anders… Maar toch, niets wereldschokkends. Waarom moet ik er dan toch elke keer een foto van maken?
(En geef maar toe: jij doet het ook.)
Ik zag haar weglopen, hoorde haar voetstappen echoën door de verder verlaten gang. Ik had alles geprobeerd, maar ze wilde niets meer zeggen. Ik leunde achterover tegen de kluisjes en liet mezelf naar beneden zakken. Ik zou nooit weten wat ze me had willen vertellen.
Dit is een deel van de film die ik aan het opnemen ben. Filmproject nummer honderd zoveel, inderdaad, maar ditmaal was het een verplichting vanuit school. Met drie vriendinnen besloot ik dat het een dramatische film zou worden – misschien had je het al gemerkt. Spanning en sensatie, woede, verdriet en natuurlijk liefde. En dat allemaal in tien minuten. Close ups vol emotie en langgerekte stiltes, in combinatie met geweldig acteerwerk – het lijkt verdorie GTST wel.
Een abstracte foto van mijn middagactiviteit: posters plakken! Je zou misschien denken dat hier verder niet veel over te zeggen valt, maar dan ken je mij nog niet. Zelfs tijdens het uitrollen van meters plakband zijn me dingen opgevallen die ik de moeite waard vind om hier op te schrijven. (Of jij het de moeite waard vindt om het te lezen, laat ik geheel aan jou.)
Komen ze. Vandaag ontdekte ik dat er twee soorten mensen op deze wereld zijn. 1. De mensen (ik noem geen namen) die posters ophangen zien als een willekeurig klusje, qua moeilijkheidsgraad vergelijkbaar met het vervangen van een wc-rol of het smeren van een boterham. Er hoeft maar een minimaal aantal handelingen verricht te worden. Omhooghouden, vastplakken en klaar. Na drie exemplaren gehad te hebben valt het je op dat je met je vieze schoen op de stapel posters staat. Sorry. Zit er een bobbel in het papier, dan strijk je er een keer overheen en doe je vooral alsof je niets gezien hebt. Volgende.
Dan zijn er 2. de mensen die posters ophangen een erg belangrijke taak vinden, die goed uitgevoerd moet worden. (Wederom geen namen.) Eerst moet er worden nagedacht over de precieze locatie van de posters. Op welke manier gaan we ze vastplakken? Wat is efficiënt, maar vooral: wat ziet er mooi uit? Hoe zorg je ervoor dat ze zo strak mogelijk tegen het raam kleven? Moet er plakband langs alle randen of alleen langs de bovenste? Hangen die posters eigenlijk wel waterpas? ‘Nee, die daar niet! Haal hem er maar even af!’ Plakband wordt stevig met de duimen nagestreken, bobbelende exemplaren komen niet door de ballotage. Onbekwame poster-plakkers ook niet, trouwens. ‘Vorig jaar had ik toch twee jongens…’ Nee, alleen serieuze kandidaten kwamen in aanmerking voor de functie. ‘Kijk eens hoe mooi zij dat doet!’
Dus zo zie je maar. Naast het gebruikelijke goed-slecht, brutaal-keurig en noordelijk-zuidelijk is de wereld nog in twee hele andere helften te verdelen. Rest mij één vraag: tot welke behoor jij?
Ik beken: tot vandaag had ik alleen nog maar blauwe pistes gedaan. Na drie jaar, ja, dat klopt. Het leek me gewoon geen slim plan. Ik vond het eng, zou daardoor onnodige rare bewegingen gaan maken, nog banger worden, ergens over een rand storten in een soort oneindige diepte… Beter van niet. Maar vandaag werd anders besloten. ‘En nu schwarz, dat gaat wel lukken, huh?’ Godi stelde het als een vraag, maar we konden er eigenlijk niets tegenin brengen. Ik besloot me er maar aan over te geven. ‘Als jij denkt dat wij het kunnen Godi, dan gaan we het doen.’
En zo gingen we van het eeuwige blauw naar rood, en zelfs zwart. Binnen één dag. Wederom zagen we helemaal niets. Dat de piste ongeveer recht naar beneden ging, was dan weer wél zichtbaar. Maar dit ging ons lukken. Stukje bij beetje, achter Godi aan. Af en toe maakte Godi een plotselinge stop. Ik denk om ons vermogen tot remmen te testen. ‘Gaat gut, huh?’ En dan storten we ons weer een stukje verder naar beneden. Na een tijdje bleef Godi wat langer staan en keek hij over zijn schouder naar boven. Ik volgde zijn blik en zag een angstaanjagend steile helling. Waar wij net vanaf gekomen waren. ‘Zo. Dan zijn wij wieder beneden, huh.’ Je snapt, ik was trots. En Godi ook. ‘Gaat heel gut mit jullie.’
We skieden nog even vrolijk door en toen was het al weer tijd voor de finale afdaling richting het dorp. Eenmaal daar namen we afscheid van Godi. We bedankten hem voor de lessen. ‘Jullie kunnen nu met zijn tweeën ook de zwarte piste doen, huh!’ Carmen en ik vielen even stil. Dat leek ons nog steeds niet zo slim. ‘Ik heb een broer, die kan goed skiën. We gaan wel een keer met hem samen.’ ‘Ah, so. Aber nicht zu snel gaan. Altijd ein beetje voorover buigen. Und gut remmen, huh.’
Na een jaar namen we weer de lift naar boven. Bindingen vast, helm op, stokken gereed. Daar gingen we. Niet slecht, zeker niet slecht! Het voelde ongeveer als in een schrift schrijven na een lange zomervakantie. Een beetje onwennig in het begin, met ietwat scheve letters, maar je bent het niet verleerd. Natuurlijk ging ik wel nog een paar keer flink onderuit, maar ik had eigenlijk ook niet anders verwacht.
We lunchten en toen was het tijd voor een les. Leek ons toch wel slim. Carmen en ik konden ons redelijk redden, maar echt goed skiën is toch nog iets anders. Bovendien is het erg fijn om niet in je eentje alles uit te hoeven zoeken. Dat als je dan valt, de weg kwijt raakt of de piste toch moeilijker blijkt dan verwacht, er in ieder geval een leraar is die ervoor zorgt dat je niet acuut in de stress schiet. Bovendien bleek het niet zomaar een leraar. Het was Godi.
Voor degenen die dit vorig jaar helemaal gemist hebben: van Godi heb ik een jaar geleden ook les gehad. Laat me hem voor je omschrijven: voorbij pensioenleeftijd, een huid die door de zon de structuur van leer en de kleur van cognac heeft gekregen. Ongeveer vergroeid met zijn ski’s, er sprecht ein bietje Nederlandsch. En hij kan natuurlijk skiën als de beste. De man achter de balie zei dat hij ons bij Godi had geplaatst omdat we hem dan goed zouden begrijpen. Dat, maar waarschijnlijk ook omdat hij beschikt over veel geduld
Godi bleek wel in voor wat nieuws. Onbekende afdalingen, rondjes skiën, We gingen door het Funpark, inclusief ramps en een heuse halfpipe. We brachten het er goed vanaf. En vielen vervolgens in het sleepliftje. (De meningen over hoe dit kon gebeuren, zijn verdeeld. Iets met in elkaar hakende ski’s, de één viel en de ander besloot dat ook maar te doen. Behoorlijk gênant was het, daar waren we het wel over eens.)
Tegen het einde van de middag begon het mistig te worden rond de bergtoppen. We zagen enkel nog Godi en deden maar wat hij deed. Als hij een ravijn in geskied was, waren wij hem zo achterna gegaan. Er was nauwelijks zicht. Misschien maar goed ook, want hierdoor merkte ik niet dat het naast mij wel heel steil naar beneden ging. En dat er maar één foute beweging nodig was geweest om zo die hele berg af te rollen. Maar we kwamen veilig beneden. Eenmaal daar scheen de zon. ‘Jullie hebben heel gut gemacht. Bis morgen.’
Ik had nog geen vakantiegevoel. Totaal niet, zelfs. Maar toen ik vandaag om 09.55 in het vliegtuig stapte, werd het allemaal echt. We gingen echt naar Zwitserland. Een week lang sneeuw, bergen en skiën. Een week lang, met mijn ouders, broer, vriend en vriendin Carmen. Ik deed mijn ogen even dicht en voelde mezelf bochtjes draaien door de verse sneeuw. Omringd door frisse berglucht, een strakblauwe hemel en de zon op mijn gezicht. Ik ging steeds harder. Door mijn knieën naar beneden. Ho. Dat was een onverwachte hobbel. Ik wankelde. Ik voelde een bonk. Het was het vliegtuig dat was geland. Ik was niet gevallen. Nog niet.
De eindbestemming zou bereikt worden met verschillende treinen en we werden dus ook geconfronteerd met verschillende medereizigers. Eerst een vrouw die in haar eentje vier stoelen wilde claimen (wat is ‘asociaal’ is het Zwitserdeutsch?), toen een heel kinderdagverblijf dat op skivakantie ging. Waar wij ons tijdens lange reizen vermaakten met vakantie-doeboeken en later de gameboy, werden deze zeven-jarigen zoet gehouden met piepkleine digitale cameraatjes. Ze maakten elke drie seconden een foto van het uitzicht. Ik zag het al voor me, dat een van die moeders de eerste bochtjes van hun kind vast wil gaan leggen, maar de geheugenkaart helemaal vol blijkt te staan. Met honderden vergelijkbare foto’s van bergen. Zonder sneeuw.
Dit alles weerhield ons er natuurlijk niet van om te genieten van het idyllische landschap, en alvast wat vakantieplannen te bespreken. Ik vind het heerlijk, op deze manier reizen. Het zit veel gezelliger, zo tegenover je reisgenoten, en ik vind het mooi hoe je het landschap langzaam ziet veranderen. Steden veranderden in kleine bergdorpjes, op het einde was er nog maar sporadisch een huisje te zien. Ook zagen we twee keer een paar hertjes. Natuurlijk was ik twee keer net te laat met mijn camera. Vandaar de foto van Carmen hierboven.
Bij het laatste station stapten we uit. In Arosa was er wél sneeuw, en niet zo’n beetje ook. Ik was al bijna vergeten hoe een echte winter voelde, maar toen ik uit de trein stapte werd ik meteen met mijn neus op de feiten gedrukt. Of met mijn billen, eerder: ik had het behoorlijk fris in mijn spijkerbroekje. Oh ja. Hier was het echt koud.
We betrokken ons appartementje voor de komende dagen en gingen daarna langs de skiverhuur. We werken geholpen door een vriendelijk meisje, maar toen ik vroeg of ik misschien een andere kleur ski’s kon krijgen, zag ik haar toch wel even met haar ogen rollen. (For your information:ze waren babyroze. Ik vond dat ik daar best iets van mocht zeggen.) Toen moest ik nog een helm. ‘Auch schwarz?’
Ja, jeetje. Het zal wel weer aan mij liggen hoor, waarschijnlijk is het raar. Maar zo’n michelinmanjas en dito broek helpen al niet echt om er nog een beetje leuk uit te zien op de piste. Dus als ik dan op mijn skigerei nog wat invloed kan uitoefenen… Dan graag, ja.
Officieel begint carnaval pas op zondag. De zaterdag is er al een tijd geleden bij gesmokkeld, en als je dan de kans krijgt om van je laatste schooldag ook nog een klein feestje te maken, dan pak je die natuurlijk. En dan kan het dus zomaar gebeuren dat je je helemaal het leplazerus schrikt omdat er iemand, met een gigantische berenkop op zijn hoofd, op je schouder tikt. Dat er een docent in een ijsberenpak voor de klas staat, je naast de Hulk pauze staat te houden en je in de gang begroet wordt door een cowboy die zijn hoed voor je afneemt. Dat je mensen hoort zeggen: ‘Oh, mevrouw … gaat zeker als heks.’ Of dat je, op weg naar vakantie, achter Pikachu naar huis fietst.
Na een paar weken buffelen op school, komt er altijd weer het moment dat je denkt: jaaa, nu mag het wel weer vakantie zijn. Vandaag was dat moment. En over een paar dagen is het vakantie.
Ik vind hem erg schattig, dit notitieblokje dat op mijn bureau staat. Ik gebruik het om pennen op te testen, ‘vergeet-dit-nietjes’ op te schrijven en om kauwgumpjes in weg te gooien, want anders blijven ze aan de prullenbak plakken en dat willen we natuurlijk niet. Maar aan de andere kant is het jammer ze te gebruiken. Het bebrilde meneertje linksboven ziet het al aankomen, de rest weet nog van niks: hun gezichtjes worden, notitie na notitie, steeds een beetje kleiner.
Na de fotografie van theater is het nog niet afgelopen met de creatieve projecten voor school. Vorig jaar kon ik bij cultuur en tekenen helemaal losgaan, maar nu ik minstens de helft van mijn week doorbreng in koude bètalokalen, moet ik zelf op zoek naar wat niet-exacte bezigheden waar ik mijn ideeën in kwijt kan. Geen foto’s deze keer, maar bewegende beelden: we gaan een film maken! Ik zal er snel wat meer over vertellen, maar kan er nu, de avond van tevoren, voordat er ook nog maar iets gefilmd is, al drie dingen over zeggen. Het vereist een goede planning, veel mensen en vooral: een heleboel spullen.
De kunst van 