(Ik lag niet de hele dag in bed hoor, als je dat nu denkt.)
(Ik zat wel de hele dag in mijn pyjama. Dus dat klopt, als je dat nu denkt.)
(Dat doe ik niet vaak hoor, als je dat nu denkt.)
(Maar het maakt me eigenlijk niet zoveel uit wat je ervan denkt, want het was heerlijk.)
Ik was dus op een feestje dinsdag. Er was een barbecue – dat de regen met bakken uit de hemel kwam werd genegeerd. En terecht.
Vakantieplannen werden uitgewisseld. Die middag was voor sommigen bekend geworden hoe het komende schooljaar eruit zou gaan zien. De uitkomsten waren grotendeels positief – of in ieder geval zoals verwacht – dus ook dat kon gevierd worden. (Al leek ‘na de vakantie’ nog heel ver weg, en wilde niemand daar al aan denken.)
Van een hoop mensen nam ik afscheid voor zo’n zes weken – al zouden spontane plannen ervoor kunnen zorgen dat ik ze eerder wel weer zou zien. En laten spontane plannen nou vaak ontstaan in de zomervakantie.
(En over spontaniteit gesproken: ik werd die avond door twee meisjes aangesproken. Dat ze mijn blog lazen en mijn verhalen leuk vonden. ‘En ik las dat je het leuk vond als mensen dat tegen je zeggen.’ En hoe. De lucht was nog steeds somber en grijs. Ikzelf daarentegen, begon tot twee keer toe een beetje licht te geven.)
Op maandagavond was ik in het concertgebouw in Amsterdam. Er was geen gebruikelijke, klassieke uitvoering, maar een film, begeleid met live muziek. Het koor en het orkest waren indrukwekkend en het was een speciale ervaring, maar ik vond het vooral ook heel grappig. En dat lag aan de film.
Heb je The Lord of the Rings ooit gezien? Ik niet – tot deze avond. Waarschijnlijk overbodig, maar toch: het gaat over een ring, die gevaarlijk is voor alle mensen op aarde (en voor alle elfen, trollen, hobbits en andere mythische wezens). De ring kan alleen vernietigd worden door hem in een vulkaan te gooien. Klein detail: waar ik het verhaal in twee zinnen kan samenvatten, zijn er in realiteit drie vuistdikke boeken over geschreven. En vervolgens drie films over gemaakt. Van elk drie uur.
Nee, bij die vulkaan kwamen ze niet zomaar. En dat heb ik geweten – het verhaal sleepte eindeloos voort, wat maakte dat ik regelmatig mijn concentratie verloor. Gefascineerd keek ik dan naar de muzikanten. Naar de strijkers, die met zo veel waren dat ik me afvroeg of het zou opvallen als er eentje helemaal niets deed. Naar de volwassen koorzangers die wel een liedboekje hadden, terwijl de kinderen het zonder moesten doen. En dat ik eigenlijk helemaal niet begreep wat ze nou zongen, maar dat het toch mooi klonk.
(Inmiddels snap ik waarom het met niets zei: de liedteksten zijn geschreven in de taal van Middel-Aarde. Dûh.)
(Zouden de leden van het koor een lesje Middel-Aards hebben gehad, voorafgaand aan het concert?)
Het bleek dat ik rustig een paar minuten kon afdwalen, om vervolgens mijn aandacht weer op de film richten en te constateren: oh, er is eigenlijk niet echt iets gebeurd. De rest van het publiek was wel erg geboeid door de film. Ik denk dat ze het dus niet erg op prijs gesteld hadden als ik in lachen uit was gebarsten bij de zoveelste sentimentele stilte. Bij het horen van het woord ‘Mordor’, ‘Isildur’ of ‘Mithril’. Bij het zien van weer een nieuwe groep slijmerige wezens die een hoek om kwam stormen. Drie uur lang hield ik me gedeisd.
The Lord of The Rings was wereldwijd een enorm succes, en nog steeds. Maar mijn ding is het niet. Waar het aan ligt kan ik niet precies benoemen. Fantasy kan ik namelijk wel waarderen: Harry Potter, The Hunger Games, ik heb het allemaal gelezen en gezien, met plezier. Of ik de overige twee films uit de Lord of the Rings-reeks ooit zal kijken, vraag ik me af. Maar oh my Lord, toen ik eenmaal in de auto zat, op weg naar huis… Wat heb ik gelachen.
Ik probeer elke dag een mooie, interessante of op z’n minst verassende foto te maken. Het liefst één waar een verhaal bijhoort, of waar een mogelijkheid is om het te verzinnen. Er zijn dagen waarop ik op het punt sta naar bed te gaan, en dan besef dat ik nog geen foto heb gemaakt. Vervolgens zijn er een paar scenario’s.
1. Ik ga alsnog op zoek naar een foto. Dit resulteert meestal in een lekkere puinzooi op mijn kamer, die ik op dit soort momenten gebruik als fotostudio. Het komt erop neer dat ik telkens dingen verplaats omdat ik ze wel of juist niet in beeld wil hebben. Het duurt dan nog wel even voordat ik het goed vind. Bovendien vergeet ik vaak de tijd en zo ik lig steevast een uur later in bed dan gepland.
2. Ik ga toch naar bed en maak daar een foto. Dat ziet er dan ongeveer zo uit:
3. Het laatste scenario, if all else fails: ik bekijk de foto’s die op mijn camera of telefoon staan. Dan kom ik bijvoorbeeld de fantasieloze foto van de zonsondergang tegen, die ik vandaag maakte. En dan neem ik daar genoegen mee, want ik ben moe en een foto is een foto. Wanneer ik een paar dagen later door het mapje ‘Project 365’ scroll, denk ik daar iets anders over. Maar dan is het al te laat. Ik kan ervan balen, maar aan de andere kant: wat is één foto op de 365? Bovendien is er elke dag weer een nieuwe kans op iets waar ik wel tevreden mee ben.
‘We’ is bij uitstek het meest gebruikte persoonlijk voornaamwoord deze dagen, en dat heeft alles te maken met het WK voetbal. ‘We’ hebben gewonnen van Spanje, Mexico, Chili en Costa Rica. ‘We’ hebben de halve finale bereikt en uiteindelijk worden ‘we’ wereldkampioen. We halen al wat oranje is van zolder, kijken gezamenlijk op grote schermen en zijn voor de wedstrijd zenuwachtig alsof we zelf moeten spelen. Iedereen maakt deel uit van de ‘we’ – met zijn allen staan we achter oranje. Of je dat nou leuk vindt of niet.
(Wanneer de resultaten tegenvallen hebben ‘zij’ verloren, dat snap je.)
Het fascineert me. Hoe een land -wat zeg ik, vrijwel de hele wereld – zo in de ban is van voetbal. Hoe mensen veranderen in schreeuwende, joelende of huilende personen – en dat door een spelletje. Want dat is wat het is. Nee, zo moet ik het eigenlijk niet zeggen. Dat is wat het ooit wás: een spelletje waarbij tweeëntwintig mannen achter een bal aan rennen. Maar inmiddels is het zoveel meer. Voor sommigen is het hun baan, voor velen hun kans om er een te krijgen. En het creëert momenten waarop ongeveer iedereen met een tv naar hetzelfde beeld kijkt, waar ook ter wereld. Ondertussen zijn er misschien problemen in hun levens, is er misschien verdriet, oorlog of een uitzichtloze situatie. Maar vanaf het moment dat de aftrap genomen wordt, is dat even niet belangrijk. Dan kijken we voetbal. En of we winnen of verliezen, is dan het enige wat telt.
Ik leef in schooljaren. De overgang van 31 december naar 1 januari wordt natuurlijk gevierd, maar toch voelt de eerste schooldag voor mij meer als de start van een nieuw jaar. En de laatste schooldag dus als het einde. Vandaag was die dag.
Ik maakte mijn laatste test. Het was, zoals ik dat noem, een ‘kletstest’. Laat ik daar even een definitie van geven: er is weinig concrete kennis voor nodig. Het gaat meer om de vaardigheden die gedurende de jaren zijn opgebouwd. Daarnaast gewoon logisch nadenken, en zo kletste ik mezelf er wel doorheen. Gelukkig maar, want van intensief leren was het niet meer gekomen. En de komende weken gaat dat ook niet meer gebeuren, want het is nu officieel vakantie.
Er zijn nog wat formaliteiten (boeken inleveren, rapport ophalen), maar daarna heb ik zes weken vrij. Dat is altijd even wennen. Er komt sowieso een ochtend waarop ik denk dat ik me verslapen heb. En een ochtend waarop ik denk: ‘Ik wil niet opstaan.’ Om vervolgens de beseffen dat dat ook niet hoeft. Best feeling ever.
Op mijn vierde jaar kan ik met een goed gevoel terugkijken. Er was een groot contrast met de onderbouw. Soms was dat nadelig: wanneer ik tot ’s avonds laat bezig was vanwege de toegenomen moeilijkheidsgraad van bepaalde vakken. Bepaalde vakken die ik in mijn vrije deel gekozen had. Ik haalde mijn eerste onvoldoende (en ging taart eten om het te vieren). Ook dit bleek slechts een kwestie van wennen – zelfs die moeilijke vakken heb ik met prima cijfers afgesloten.
Anderzijds merkte ik ook de voordelen van de bovenbouw. Er was meer ruimte om de dingen te doen zoals je dat zelf wilde. Als je mij een beetje kent, weet je dat ik daar van houd: geen strikte regeltjes, maar mijn eigen plan trekken, zoals mij dat het beste lijkt. En dus geen gezeur over huis- en leerwerk dat je moet bijhouden ‘want de test komt eraan!’ Ja, ja. Ik zorg dat ik het op de test weet. Want soms heb ik eerder gewoon geen tijd. (Of prioriteit – een sociaal leven is toch ook wel leuk.)
De mensen uit mijn lichting hebben dit jaar gemaakt. Er werd gezeurd, gestrest en gekloot, zoals het goede middelbare scholieren betaamt. Maar het waren de wilde verhalen, de leuke momenten in de klas en de feestjes die ik me zal herinneren. Zo ook vanavond. De lucht geurde naar vuur, pasgevallen regen en kleffe marshmallows. Met het geknetter van de vlammen op de achtergrond sloot ik het jaar af.
Pauzes tussen de testen zijn er om even je gedachten te verzetten en je knorrende maag tot bedaren te brengen met een peperkoekje. Maar in de praktijk gaat dat er anders aan toe. Dichtvallende ogen en lonkende bedden – oké, en soms een matige planning – zorgen ervoor dat niet alle stof de vorige avond is bestudeerd. En dan komt het aan op die laatste tien minuten. Ervaring leert mij dat er op dat moment beter geen vragen meer gesteld kunnen worden. Want dat gaat dan ongeveer zo:
Persoon 1: ‘Ik snap dit niet, kan iemand het nog even snel uitleggen?’
Persoon 2: ‘Wat, van hoofdstuk vier? Die hoefden we helemaal niet te kennen.’
Persoon 3 mengt zich in het gesprek: ‘Hoezo niet? Die heb ik juist super goed geleerd!’
Persoon 2: ‘Nee, ik weet het zeker. Echt hoor, die hoefden we niet te kennen. Toch..?’
Persoon 4 roept vanaf een paar meter afstand: ‘Frans zou alleen gaan over hoofdstuk zes.’
Persoon 1: ‘We hebben het helemaal niet over Frans!’
Al snel volgen er nog vijf mensen met een mening en is de chaos compleet. Paniek! Stress! Nee, je kan je beter even afzonderen in een hoekje van de gang. Rekenmachine volknallen met formules, nog één laatste blik op de samenvatting. En dan die test zelf natuurlijk nog.
Ik probeer vaak dingen vast te leggen zoals ze juist niet zijn. Want zoals het is, ken je het al. Ik kom dichterbij, kies een ongebruikelijke hoek of uitsnede en probeer zo een origineel en verassend beeld te creëren. Dat is voor mij fotografie. Soms hoef je hiervoor alleen maar je ogen open te houden en kom je zomaar iets tegen. (Een roze olifant, of vier meisjes in witte tutu’s.) Maar het kan ook zijn dat ik niets fotogenieks tegenkom gedurende mijn dag. En dan moet je het lot een handje helpen. Dit hierboven is dus gestileerde rommel. Voor de foto. Want de echte rommel had ik al opgeruimd. En dat wilde ik jullie eigenlijk ook niet aandoen.
De kunst van 