het f-woord

‘Ik ben toch al fucked,’ zei ik vandaag tegen een collega. Het ging over wetenschappers die zich expliciet uitspreken tegen sociaal onrecht. Als je naam onder een petitie staat, of er kritische berichten op je telefoon staan, kan dat je bijvoorbeeld belemmeren om de Verenigde Staten binnen te komen. Voor mij gaat een petitie meer of minder het verschil niet maken. ‘Ik heb een feministisch boek geschreven over seksualiteit. Als het vertaald was, zou het daar vast op een zwarte lijst staan.’

Dat ik een boek schreef over seks was bekend. ‘Ik wist niet dat het ook een feministisch boek was.’

‘Nou – ik heb het geschreven,’ flapte ik eruit. ‘Dus het is een feministisch boek.’

Daarmee bedoelde ik niet dat boeken van vrouwelijke auteurs automatisch feministische boeken zijn, of dat anderen geen feministische boeken kunnen schrijven. Ik bedoelde dat er voor mij niets anders op zit, omdat ik nu eenmaal op die manier naar de wereld kijk. Feminisme gaat voor mij over veel meer dan vrouw zijn; het gaat over niets als vanzelfsprekend zien. Door wie en voor wie is deze wereld gemaakt? Die vraag vormt mijn denken en dus ook mijn schrijven. 

Wel vraag ik me af of ik mijn boek destijds als feministisch zag, of expliciet op die manier heb geschreven. Inmiddels zie ik het als een auto-etnografie van mijn seksualiteit: een narratieve onderzoeksvorm die past binnen de feministische traditie. Tijdens het schrijven kende ik dat concept echter niet, en las ik nog maar weinig feministische literatuur. Toch zie ik terugkijkend dat perspectief erin terug. Gelukkig is daar binnen het feminisme ook ruimte voor: vormen, ideeën en ervaringen waarvan de contouren nog vaag zijn, die zich nog niet altijd helder laten omschrijven.

Momenteel werk ik aan een boek over onderwijs, dat onvermijdelijk een feministisch boek over onderwijs wordt. Wel vraag ik me af of hoe onomwonden ik dit ga presenteren. Ik vrees namelijk dat het stempel ‘feministisch’ voor veel mensen mannen betekent: dat hoef ik niet te lezen. Misschien laat ik het weg van de achterflap, onthul ik het langzaam terwijl het verhaal vordert, zodat een argeloze lezer het pas doorheeft wanneer die er al middenin zit. Misschien is dat ook wel feministisch te noemen: enige ambiguïteit, voor de goede zaak. Misschien helpt het soms om niet alles expliciet te maken.

Voor wie wel zin heeft in een feministisch boek: Niet bepaald sexy is te bestellen via bijvoorbeeld de webshop van mijn uitgever.