De afgelopen weken heb ik me heel zichtbaar gevoeld. Er waren presentaties, sollicitaties, formaties en een auditie tot besluit. Ik sprak voor halfvolle en halflege zalen, voerde gesprekken waarin de ander niet eens doorhad dat het voor mij een optreden was. Ik woog mijn woorden, poogde mijn gedachten ineen te vouwen tot pakketten die voldoende gewicht hadden maar ook weer niet te zwaar waren. Ik zat aan tafel tegenover mensen die betekenisvolle blikken uitwisselden, nu en dan iets neerpenden op papieren die ik niet kon lezen.

Gezien worden geeft energie; merken dat mijn ideeën iets doen opgloeien in de ogen van een ander, zoals ze dat bij mezelf ook doen. Tegelijkertijd vermoeit het me om te worden bekeken: het constante aftasten, afwachten en toch ook vast vooruitblikken, want in de verte staat mogelijk al een volgende toeschouwer, met een vergrootglas of een verrekijker of allebei.

Gisteren stond ik in een daadwerkelijke spotlight om auditie te doen voor een theatercollectief, waarmee de fase van gezien worden tot een einde komt. Ik mag weer even onzichtbaar zijn. Ver hier vandaan zal ik de onbeduidende rol te spelen van toerist #173, naar wie niemand op- of omkijkt, een minuscule stip in de Golf van Biskaje. Wanneer ik terugkom zal de rest van Nederland nog in zomerslaap zijn en kan ik weer doen wat ik het liefste doe: niet bekeken worden maar kijken. ‘I always feel one step removed,’ hoorde ik schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie eens zeggen tijdens een lezing. ‘I go through life watching. I take notes.’ Zelf kan ik niet wachten om weer met mijn notitieboek in een hoek van de kamer te zitten waar niemand mij gadeslaat, zodat ik mijn energie kan richten op het maken van nieuwe plannen, het uitwerken van sluimerende ideeën die nog geen kritische blikken kunnen verdragen.

Iemand die liever kijkt dan wordt bekeken, vroeg ik me af: waarom houdt die van toneelspelen? Ook daar is het mij om het kijken te doen. Net zo lief als voor een publiek speel ik met enkel een medespeler, op wie ik al mijn aandacht richt; een zucht die ontsnapt, een mondhoek die trekt, een blik die heel even afglijdt. Registreren, reageren of juist nog even niet, de stilte laten voortduren. Samen gewoon zijn, zoals dat in het echte leven maar zelden lukt, druk als we zijn met optreden.